Debaty sejmoweIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie legalności uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nr XX/312/04 z dnia 26 maja 2004 r.

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 24 maja 2005 r., o sygn. SPS-0202-10099/05, przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Tadeusza Kędziaka w sprawie legalności uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego nr XX/312/04 z dnia 26 maja 2004 r., uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej, a przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (vide art. 16 ust. 2 Konstytucji RP). Jednostka samorządu terytorialnego uczestnicząca w sprawowaniu władzy publicznej podlega nadzorowi Prezesa Rady Ministrów, wojewodów i regionalnych izb obrachunkowych z punktu widzenia legalności. Kompetencja podejmowania działań w ramach nadzoru, w tym badanie legalności uchwał podejmowanych przez organy jednostki samorządu terytorialnego, przysługuje jedynie organom wskazanym powyżej (wymienionym w Konstytucji). Na gruncie obecnych przepisów ustrojowych [vide ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 80, poz. 872, z późn. zm.)] ocena, czy określone działania (lub bezczynność) organu jednostki samorządu terytorialnego wymagają podjęcia określonych działań przez organ nadzoru, jest wyłączną domeną tego organu, zaś postępowanie w tego rodzaju sprawach może być prowadzone tylko ex officio (złożenie w tej sprawie wniosku przez jakikolwiek podmiot nie wiąże się z obowiązkiem wszczęcia procedury nadzorczej). Pogląd taki znajduje uzasadnienie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2000 r. (III S.A. 1387), w którym NSA podniósł, iż ewentualne interwencje osób trzecich mogą być przez organ nadzoru traktowane jedynie ˝jako sygnał w sprawie˝.

   Z informacji przedstawionych przez Wojewodę Łódzkiego wynika, iż przedmiotowa uchwała była badana przez podległe Wojewodzie służby prawne, które nie znalazły podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Takie stanowisko organ nadzoru oparł o treść art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy. Biorąc pod uwagę treść przywołanego przepisu art. 9 ust. 1 (stanowiącego m.in. podstawę do tworzenia przez gminę jednostek organizacyjnych) wskazać można na kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, których w oparciu o art. 39 ust. 4 rada gminy może upoważnić do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z informacją Wojewody Łódzkiego status gminnej jednostki organizacyjnej posiada Pracownia Planowania Przestrzennego w Piotrkowie Trybunalskim. Swoje stanowisko Wojewoda oparł na orzecznictwie sądowym, m.in. na postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001 r. (II CKN 880/00).

   Wskazany przepis art. 39 ust. 4 stanowi jeden z przykładów unormowań zawartych w ustawie o samorządzie gminnym, które dopuszczają zmianę podmiotu wydającego decyzje administracyjne (podmiotem tym jest organ wykonawczy gminy). Zmiana podmiotu może nastąpić bądź poprzez upoważnienie przez wójta pracowników urzędu (vide art. 39 ust. 2 cytowanej ustawy), bądź poprzez wskazanie przez radę gminy innego podmiotu do realizacji tego zadania.

   Udzielenie upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym następuje w formie uchwały rady gminy.

   Jednocześnie należy zauważyć, iż do zakresu kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie należy ocena uchwał podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w poszczególnych sytuacjach, jak też wydawanych w związku z tymi uchwałami rozstrzygnięć nadzorczych organu nadzoru. Zarówno uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego, jak i odnoszące się do nich rozstrzygnięcia nadzorcze podlegają kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5-7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (a także inne akty, które nie posiadają waloru prawa miejscowego, ale są podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Możliwość zainicjowania wskazanej powyżej sądowej kontroli działalności administracji publicznej przysługuje m.in. każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej na mocy art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

   Biorąc pod uwagę powyższe (nie przesądzając o istnieniu przesłanek uzasadniających podjęcie tego rodzaju działań), nie można wykluczyć możliwości zaskarżenia danej uchwały do sądu administracyjnego w oparciu o postanowienia przytoczonego przepisu art. 101 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jerzy Mazurek

   Warszawa, dnia 10 czerwca 2005 r.